Hollanda katma değerli Türkleri bekliyor

İSTANBUL, 21 Ekim 2011 (HBR.im, Osman Kurt)

Son yıllarda Türk iş adamlarına ulaşmak için en doğru adres havalimanları oldu. Zira bu iş adamları birçok çevre ülkede yatırım fırsatı arıyor. Hatta son dönemlerde Arap ülkeleri ile yakınlaşan ilişkiler sonucunda Türkiye’nin ekseni bile tartışılmaya başlandı. Peki, Türk şirketlerinin yatırım için en fazla sermaye ihraç ettiği ülke sizce neresi? Gurbetçi Türklerin yoğun olarak yaşadığı Almanya mı? Ya da eksenin kaymaya başladığı Orta Doğu mu? Hiçbiri. Hazine Müsteşarlığı Eylül 2010 verilerine göre Türk şirketlerinin yatırım için yurtdışına en fazla sermaye ihraç ettiği ülke açık ara farkla Hollanda. 158 Türk şirketinin Hollanda’ya 5 milyar 101 milyon 191 bin 882 dolarlık sermaye ihracı bulunuyor. Onu Azerbaycan, Malta ve Almanya takip ediyor. Sadece 2010 yılında beş Türk şirketinin Hollanda’ya yatırım amaçlı sermaye ihracatı 312 milyon 328 bin 110 dolar. Ancak Hollandalı yetkililer, Türk yatırımcıları için daha çok potansiyel olduğunu düşünüyor. 2009 yılında Türkiye’de ofis açan Hollanda Dış Yatırım Ajansı bu potansiyeli gerçeğe çevirme amacı taşıyor.

Hollanda’daki Türk yatırımcılar ekseriyetle holding yapılanmalarını tercih ediyor. Katma değerli alanlarda çok fazla yatırım yapmıyorlar. Bunun yanında Hollanda’nın off shore bankacılık işlemleri için de sıkça tercih edildiği bir gerçek. Türkiye’nin sermaye ihracı rakamlarında Hollanda’nın ilk sırada yer almasında off shore bankacılık imkanlarının payı büyük. Hollanda Dış Yatırım Ajansı Türkiye Bölge Direktörü Deniz Mısır, “Türkiye ile Hollanda arasındaki ikili ekonomik ilişkilere baktığımız zaman fırsatların kullanılabileceği kadar kullanılmadığını tespit ettik. Örneğin 2007’de biz çalışmalarımıza başlayana kadar Hollanda, daha çok holding yapılanmaları için kullanılmıştı” diyor ve ekliyor: “Gerçek anlamda Türk firmaları araştırma geliştirme, lojistik, dağıtım merkezleri ve satış pazarlama ağlarını Hollanda ya da Batı Avrupa üzerinden kurgulamamıştı”. 12 Ekim 2009 yılında Hollanda Dış Ticaret Bakanı Frank Heemskerk’in katılımıyla açılan Hollanda Dış Yatırım Ajansı’nın Türkiye Ofisi üç kişilik bir ekipten oluşuyor. Ajans özellikle bilişim teknolojileri, kimya, bioteknoloji, moda ve tekstil gibi yüksek katma değerli alanlarda yatırım çekmeyi hedefliyor. 2010 yılına sekiz proje ve 50 istihdam hedefi ile yola çıkan ajans, 2010 yılında bu hedefleri aşmayı başardı. 11 proje ve 60 kişilik bir istihdam yakalayan ajansın gelecek yıl hedefi ise dokuz proje ve 50 ila 200 arası istihdam.

Vergisel ve lojistik avantajlar Hollanda’yı Türk şirketler için cazip kılıyor. Yurtdışında çalışan muafiyeti, Hollanda Holding ve mali birlik rejimi, kurumlar vergisinin 200 bin euroya kadar yüzde 20, sonrasında ise yüzde 25,5 seviyesinde olması, dışarıya verilen faiz oranlarında, yönetim ücretlerinde ve teliflerde vergi olmaması gibi vergisel avantajlar ilk akla gelenler. Bunun yanında 1 Ocak 2010’da başlayan inovasyon paketi ile araştırma geliştirmede elde edilen gelirlere yüzde beş oranında vergi uygulanıyor olması, bu ülkeyi bilişim yatırımları için cazip kılıyor. Zaten ülkenin Amerika, İngiltere ve Almanya’nın ardından bilgi teknolojileri ihraç eden dünyanın dördüncü büyük ülkesi olması da Hollanda’nın bu konuda ne kadar cazip imkanlar sunduğunun bir göstergesi.

Rotterdam Limanı sayesinde zaten dünyanın önemli lojistik merkezleri arasında yer alan Hollanda’da, ithalatta KDV ödemesi ertelenebiliyor. Bu açıdan Batı Avrupa’ya açılmak isteyen Türk şirketleri için Hollanda bir lojistik üs olabilir. Vestel Hollanda, ülkenin bu avantajını etkin kullanan örnekler arasında ilk akla gelen şirket.

Öte yandan ülkede eğitimli ve birçok dile hakim iş gücü var. Avrupa’da birçok ülkede İngilizce konusunda sıkıntı olduğu düşünüldüğünde uluslararası iş yapmak isteyen Türk şirketleri için bu ciddi bir avantaj. Unisys Avrupa İletişim Yöneticisi Erwin Zijistra, “Hollanda bize eğitimli, çok dil bilen iş gücü sunuyor ve Unisys uluslararası çalışmak isteyen profesyonelleri Hollanda’ya gelmeleri yönünde kolayca cezp edebiliyor” diyor. Hollanda’da şirket kurulumu en geç 10 gün içerisinde gerçekleştirilebiliyor. Elbette vize, Türk iş adamları için Hollanda’da da en büyük handikaplardan biri. Ancak Hollanda Dış Yatırım Ajansı kendileri ile çalışan şirketlere referans olarak, bu konuda yardımcı oluyor. Yine de Hollanda’nın Avrupa’nın vize konusunda en rahat ülkelerinden biri olduğu söylenemez.